Grenzen aan de Zorgzame Samenleving
Op 29 september vond in De IJsherberg in Dokkum de eerste bijeenkomst plaats over het thema ‘Grenzen aan de Zorgzame Samenleving’. De bijeenkomst werd georganiseerd door de Stichting Friese Ouderen Organisaties (SFOO) en Healthy Ageing Netwerk Noord-Nederland (HANNN). Mede mogelijk gemaakt door Stichting De Friesland.
De deelnemers werden tijdens de bijeenkomst opgedeeld in drie gesprekstafels, waarbij het adviesrapport van de Raad van Ouderen (RvO) Grenzen aan de Zorgzame Samenleving centraal stond. Vanuit de achterban van de SFOO waren 31 personen uitgenodigd: daarvan waren 29 personen aanwezig. De hoge opkomst laat zien dat het onderwerp sterk leeft onder ouderen en hun organisaties. Ook vanuit Zorg en Welzijn waren verschillende vertegenwoordigers aanwezig, onder andere Buurtzorg, Het Friese Land, Amaryllis, Harstahoeve en Wij zijn Yfke.
Inleiding
Voorafgaand aan de gesprekstafels gaf Marian Jager, voorzitter SFOO, een toelichting op het adviesrapport. Marian is tevens lid van de RvO. Deze raad bestaat uit zestien leden en is gevestigd in Den Haag. De RvO is ingesteld door de toenmalige minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Hugo de Jonge, en brengt gevraagd en ongevraagd advies uit aan de minister.
Het besproken adviesrapport is opgesteld door de Raad van Ouderen. Ter onderbouwing van de bevindingen die zijn verzameld via een landelijke vragenlijst onder de achterban van de ouderenorganisaties. Download hieronder het rapport.
Gesprekstafels
Na de pauze gingen de deelnemers in drie groepen met elkaar in gesprek aan de hand van vijf stellingen (zie hieronder). Na afloop werden de belangrijkste uitkomsten plenair met elkaar gedeeld.
Stellingen
- Mantelzorgers zijn vaak al overbelast en kunnen er geen nieuwe uitdaging bij hebben. Daar houdt de overheid te weinig rekening mee.
- Niet alle ouderen zijn in staat om anderen hulp te geven, daarom blijft professionele hulp noodzakelijk. Bezuinigingen op de zorg is daarom een slechte zaak.
- Een terugtrekkende overheid maakt verantwoorde ouderenzorg hoe langer moeizamer. Er is vaak te weinig zorgpersoneel, met overbelasting van de nog functionerende ‘handen aan het bed’ als gevolg. Daarom moet ouderenzorg beter worden beloond, zodat het werk aantrekkelijker wordt.
- Ouderen kunnen meer dan ze denken, maar hebben daarbij wel een centraal adres per gemeente nodig om de weg te vinden in de ambtelijke bureaucratie.
- De samenleving wordt alleen maar harder en daarom zijn seniorenhofjes een goed idee om lokaal op te pakken.
Opvallend was dat de uitkomsten van de drie groepen grotendeels met elkaar overeenkwamen. De volgende thema’s kwamen nadrukkelijk naar voren:
Mantelzorg vraagt meer aandacht en ondersteuning
Mantelzorgers zijn vaak zwaar belast en ervaren dat het moeilijk is om passende ondersteuning te krijgen. De deelnemers vinden dat hiervoor meer aandacht moet komen. Er ligt volgens hen nadrukkelijk een taak bij de gemeenten. Gemeenten mogen zich op dit gebied niet verder terugtrekken en moeten voldoende ondersteuning bieden aan mantelzorgers.
Over de gemeentelijke dienstverlening in het algemeen waren de deelnemers overigens redelijk tevreden.
Professionele zorg blijft noodzakelijk
Niet iedere oudere is in staat om zorg aan een ander te verlenen. Daarnaast kan met name persoonlijke en lichamelijke verzorging een belangrijke drempel vormen voor het verlenen van mantelzorg of informele zorg. De deelnemers benadrukken daarom dat professionele zorgmedewerkers noodzakelijk blijven. Er moet niet verder worden bezuinigd op de mensen die daadwerkelijk zorg verlenen. Het beroep van zorgmedewerker moet aantrekkelijk blijven en er is behoefte aan minder management en meer mensen die daadwerkelijk ‘aan het bed’ staan.
De werkwijze van Buurtzorg spreekt de deelnemers sterk aan. Zorgmedewerkers krijgen daar ruimte om zelf te bepalen wat een cliënt nodig heeft, zonder dat er veel verschillende tussenpersonen en instanties bij betrokken zijn, zoals het Wmo-loket en het zorgkantoor. De huidige procedures worden als langdurig en kostbaar ervaren. De behoefte aan meer directe en toegankelijke zorg is groot.
Eén aanspreekpunt voor zorgvragen
Er is behoefte aan een centraal aanspreekpunt, bij voorkeur één persoon of loket, dat mensen begeleidt en de verschillende vormen van zorg en ondersteuning met elkaar kan verbinden.
Over het huidige Wmo-loket zijn de deelnemers minder positief. Er wordt onvoldoende kennis en deskundigheid ervaren om mensen goed te kunnen helpen bij hun zorgvragen.
Een mogelijke oplossing die breed werd genoemd, is het inzetten van meer verpleegkundigen in wijken en dorpen. Zij zouden kunnen fungeren als laagdrempelig en deskundig aanspreekpunt voor ouderen en hun naasten bij vragen over zorg en ondersteuning.
Vervolg
Deze bijeenkomst was de eerste in een reeks gesprekken die in de regio Noord-Friesland worden georganiseerd. Het is de bedoeling om de discussie ook in andere regio’s te voeren en daar ervaringen en inzichten op te halen.
De bijeenkomst is door de deelnemers als zeer positief ervaren. Er was veel betrokkenheid en ruimte voor een inhoudelijke uitwisseling van ervaringen en ideeën. De hoge opkomst onderstreept bovendien dat de thema’s zorg, welzijn en wonen sterk leven onder ouderen.
De SFOO kan de opbrengsten van deze bijeenkomst gebruiken in haar verdere belangenbehartiging en in de contacten met gemeenten en de provincie. De gesprekken bieden waardevolle aanknopingspunten om de thema’s Zorg, Welzijn en Wonen verder onder de aandacht te brengen en gezamenlijk te zoeken naar oplossingen die aansluiten bij de behoeften van ouderen en hun omgeving.
Deelnemen?
Wil jij ook uitgenodigd worden voor toekomstige SFOO bijeenkomsten? Neem dan contact met ons op.