Zorgorganisaties trots op resultaten Duurzaam en Gezond aan Tafel

maandag 25 april 2016

  • HANNN
  • Zorg Innovatie Forum

Noord-Nederlandse cure en care zetten nieuwe standaard voor gezond, lekker en duurzaam eten in de zorg.

14 zorgorganisaties in de regio Friesland hebben in anderhalf jaar tijd mooie resultaten geboekt in het programma Duurzaam en Gezond aan tafel. Hun voedselverspilling is gedaald tot ver onder het landelijk gemiddelde, er wordt duurzamer ingekocht en de patiënten en cliënten geven het eten een hogere waardering. Ook het financiële plaatje is een stuk gezonder geworden. Stichting De Friesland, stichting Diverzio en Antonius Zorggroep kijken met trots terug op het project én met vertrouwen naar de toekomst.

Verschillende zorgorganisaties uit Friesland, Groningen en Noord-Holland Noord – ziekenhuizen, GGZ-instellingen en ouderzorg – hebben in een unieke samenwerking een belangrijke stap gezet in het duurzaam en gezond maken van hun maaltijdvoorziening. Dat konden zij doen in een programma gedragen door Stichting De Friesland (nauw verbonden met De Friesland Zorgverzekeraar), stichting Diverzio en de Antonius Zorggroep. Het programma bestond uit drie projecten.

- ‘Aan tafel’ bracht vrijwilligers bij Friese ouderen aan huis. Daar werd samen vers gekookt en gegeten. Zo werd de eetlust van de ouderen gestimuleerd en vereenzaming tegengegaan.
- Het Antonius Ziekenhuis in Sneek nam het voortouw in een project over smaaksturing. Door de smaakbeleving van oncologie-patiënten te verhogen, werd de eetlust bij deze groep bevorderd. Via kookworkshops werd dit fenomeen verder uitgedragen. Smaaksturing is een ideaal middel gebleken om ondervoeding bij deze patiënten te voorkomen.
- Om de maaltijdvoorziening binnen zorgorganisaties in zijn geheel aan te pakken en het eten en drinken op grondige wijze duurzaam en gezond te maken, namen 14 organisaties deel aan een programma van 4 Masterclasses, opgezet en uitgevoerd door stichting Diverzio.

Masterclasses
De deelnemers aan de Masterclass Duurzaam en Gezond aan Tafel volgden een training, deelden kennis, proefden (letterlijk) van elkaars bekwaamheid en werkten aan verbetering van hun maaltijdvoorziening. De acties focusten rond vier punten: het terugdringen van de voedselverspilling, het verhogen van de maaltijdtevredenheid, het verduurzamen van de inkoop (met biologische, fair trade en streekproducten) en het beheersen van de kosten. Bij alle deelnemers werd hier draagvlak voor gecreëerd en werk van gemaakt. Dit is wat Diverzio noemt de ‘integrale aanpak’.

Op alle gebieden begon men met het creëren van inzichten. Praktijkgericht onderzoek werd gevolgd door monitoring via het online Diverzio Dashboard. Aan de hand van de resultaten stelden de deelnemers verbeterplannen op en implementeerden deze. Daarbij werden de verbeterpunten structureel ingebed in de organisatie.

Resultaten
Niet eerder werkten 14 zorgorganisaties in cure en care zo intensief samen op het gebied van duurzaam en gezond eten en drinken. Ze deden onderzoek, monitorden, verbeterden en zagen hun inspanningen beloond. De resultaten van al dat werk mogen gezien worden: de beoogde doelstellingen zijn gerealiseerd en overtroffen. De collectieve resultaten van het project stemmen tot gepaste trots.

De voedselverspilling bij elf deelnemers is binnen 1 jaar ver onder het landelijk gemiddelde gebracht. Normaal gaat in de zorg 30 tot 40 procent van het eten in de afvalbak, bij de deelnemers van Duurzaam en Gezond aan Tafel ligt de gemiddelde score beneden de 20 procent en bij sommige deelnemers zelfs onder de 10 procent. Er zijn deelnemers die hun verspilling méér dan gehalveerd hebben. Bij alle deelnemende zorginstellingen is bovendien versneld werk gemaakt van een duurzame inkoop. De maaltijdtevredenheid is gestegen en alle zorginstellingen zijn ook bewuster naar de kosten van hun voedingsdienst gaan kijken. Dat heeft bij meerdere deelnemers geleid tot een daling van de integrale kosten. Voor tien zorgorganisaties geldt dat zij hun voedingsbegroting naar ‘positief’ hebben weten te brengen.

Afronding
De afronding van het project Duurzaam en Gezond aan Tafel is op woensdag 6 april. Dan worden de resultaten van het programma nader toegelicht door directeur Koen Nouws Keij van stichting Diverzio. De deelnemers aan de masterclasses krijgen bovendien in feestelijke sfeer hun certificaten uitgereikt.

Commissaris van de Koning voor Friesland John Jorritsma spreekt bij deze gelegenheid over het belang van gezond en duurzaam eten en drinken in de zorg voor inwoners van zijn provincie. Directeur Marjan Minnesma van Urgenda - misschien wel hét boegbeeld van duurzaam Nederland - praat over het voorop lopen en meebouwen aan een duurzame toekomst. Jelle Ferwerda, specialist gastronomie en gastvrijheid bij de Sint Maartenskliniek én voorzitter van Diverzio, praat samen met zijn vakbroeder Thijs Geerdink van de Antonius Zorggroep over smaaksturing in de zorg, compleet met een proeverij.

Deelnemende organisaties
Antonius Zorggroep, De Friese Wouden, GGZ Friesland, GGZ Noord-Holland Noord, Kwadrant Groep, Liante, De Noorderbrug, Leppehiem, Pi-Groep, Plantein (inmiddels Patyna), Omring, Stichting Vrijwaard, ZuidOostZorg en Zorgcentrum Het Bildt.