Gezond leven; doe het voor je brein

dinsdag 7 juni 2016

  • HANNN

We worden steeds ouder maar de leeftijd waarop Alzheimer zich aandient, stijgt niet mee. Dit maakt dementie een van de grote uitdagingen van de toekomst. Genezing is (nog) niet mogelijk maar een gezonde leefstijl kan de ziekte wel tot twee jaar uitstellen. Nynke Smidt en Sophia de Rooij van het UMCG doen onderzoek te doen naar de effectiviteit van een persoonlijk leefstijlprogramma voor mensen die een verhoogd risico hebben op dementie en naar de vraag of dat programma ertoe leidt dat dementie later of niet optreedt.

Nederland telt ruim 260.000 mensen met dementie. Naar verwachting zal dit aantal in de komende 25 jaar verdubbelen (bron: Alzheimer Nederland). De stijging legt een enorme druk op de samenleving. De zorgkosten die met de ziekte gepaard gaan, zijn namelijk hoog. Onderzoek naar uitstel van dementie kan dus veel opleveren voor de patiënt en de gezondheidszorg. Een gezondere leefstijl kan, hoewel weinig mensen dit weten, een belangrijke sleutel zijn tot uitstel.  Dat roken niet gezond is voor je hart en je longen, dat weten veel mensen wel. Maar dat het ook van invloed is op je brein is, een stuk minder bekend, vertelt Nynke Smidt.

Gevoelig voor verandering
Het onderzoek van Smidt en De Rooij richt zich op de volwassen kinderen van patiënten waarbij net de diagnose Ziekte van Alzheimer of vasculaire dementie is vastgesteld. Uit onderzoek is gebleken dat zij een verhoogd risico hebben op het krijgen van de ziekte, vertelt Smidt. 'Als er bij je vader of moeder dementie wordt vastgesteld, staat je leven even stil. Je wordt je door zo'n gebeurtenis vaak ook bewuster van je eigen gezondheid en leefstijl en bent vaak extra gemotiveerd om gezonder te gaan leven.'

‚Äč'Iedere mens heeft andere behoeftes en prikkels nodig''

Uit eerder onderzoek is al gebleken dat dementie kan worden uitgesteld door een gezonde leefstijl. Smidt en De Rooij gaan nu onderzoeken hoe mensen aangezet kunnen worden tot een gezonder leven. Deelnemers vullen voor het onderzoek een uitgebreide vragenlijst in. De antwoorden geven inzicht in hun leefstijl en behoeftes en leiden tot een op de inidividu afgestemd leefstijltraject, bestaande uit persoonlijke opdrachten en feedback. 'Dit gebeurt allemaal via de computer zodat de deelnemers thuis kunnen inloggen en met oefeningen kunnen beginnen', zegt Smidt.

Opdrachten op maat 
De opdrachten zijn toegespitst op het individu. Dat is heel belangrijk want ieder mens is anders, heeft andere behoeftes en heeft ook andere prikkels nodig. 'Iemand die bijvoorbeeld wel wíl stoppen met roken maar het moeilijk vindt, heeft een klein duwtje in de rug nodig. Iemand die zegt "Mijn vader rookte ook en die is tachtig geworden," heeft een andere benadering nodig.'

De oefeningen zijn laagdrempelig en eenvoudig. 'Als we iemand die weinig beweegt, adviseren om een fitnessabonnement te nemen is de kans klein dat onze missie slaagt. De opdrachten moeten behapbaar en realistisch zijn. Als we erin slagen om iemand  voortaan op de fiets in plaats van met de auto naar het werk te laten gaan, is dat al heel mooi.'

De uitkomsten van deelname aan het leefstijltraject worden vergeleken met de gegevens van een controlegroep, waarvan de leefstijl onveranderd is gebleven. Als uit het onderzoek blijkt dat het aanbieden van een persoonlijk leefstijlprogramma werkt, is dat een belangrijke ontwikkeling, benadrukt Smidt. 'De methode is niet alleen bij dementie toe te passen maar ook bij andere leefstijlgerelateerde chronische aandoeningen, zoals hart- en vaatziekten en verschillende vormen van kanker. Dit onderzoek kan een belangrijke eerste stap zijn naar nieuwe, gepersonaliseerde zorg.'

Aandachtsgebieden

Healthy Ageing Network