Lifelines en UMCG betrokken bij samenwerking aan big data voor het ontrafelen van ziekteprocessen

In het huidige systeem worden alle patiënten met een bepaalde ziekte gelijk behandeld, ondanks dat de oorzaak van de symptomen verschillen. In de zoektocht naar een persoonlijker behandeling van alle patiënten bundelen zes Nederlandse universiteiten nu de krachten om de verschillende ziekteprocessen in beeld te brengen die ten grondslag liggen aan een aantal veelvoorkomende aandoeningen.

Met behulp van ‘big data’ is recent duidelijkheid ontstaan over moleculen en eiwitten die betrokken zijn bij het door omgevingsfactoren beïnvloeden van erfelijke ziekten. Door van duizenden mensen gegevens te verzamelen activiteit en regulatie van al hun genen en deze informatie te koppelen aan hun DNA profiel, kan zichtbaar worden gemaakt welke moleculaire processen ten grondslag liggen aan een grote verscheidenheid van genetisch bepaalde ziekten. Lifelines is een van de hiervoor gebruikte biobanken. "Met de opkomst van ‘big data’, steeds snellere computers en nieuwe wiskundige technieken, is het nu mogelijk zeer grote studies uit te voeren en in een keer begrip te krijgen van veel ziektes tegelijkertijd" aldus onderzoeksleider Lude Franke (UMCG) uit Groningen.

Het onderzoek is zo succesvol geworden doordat zes verschillende biobanken uit Nederland zes jaar geleden zijn begonnen met het delen van gegevens en biomateriaal binnen het BBMRI consortium. Hierdoor konden uit monsters van vrijwillige deelnemers een grote hoeveelheid moleculaire gegevens verzameld worden, waaraan vervolgens onderzoek werd gedaan. De waarde van grootschalige samenwerkingen binnen het land wordt door dit onderzoek extra belicht. "We lopen in Nederland voorop in het onderling delen van moleculaire gegevens. Dit maakt grootschalige studies mogelijk die noodzakelijk zijn om de oorzaken van ziekten beter te begrijpen. Dit resultaat is dan ook pas het begin: iedere Nederlandse onderzoeker met een goed wetenschappelijk idee krijgt na een screening toegang tot de grote hoeveelheid anonieme gegevens. De Nederlandse poldermentaliteit brengt ook de wetenschap verder", aldus Bas Heijmans (LUMC), initiator van het samenwerkingsverband en onderzoeksleider in Leiden.

De grootschalige moleculaire gegevens die verzameld zijn voor dit onderzoek vormen een hoeksteen van nog grotere samenwerkingsverbanden. De derde onderzoeksleider, Peter-Bram ’t Hoen (LUMC), stelt: “Grote hoeveelheden gegevens moeten het uiteindelijk mogelijk maken om iedere Nederlander een persoonlijk gezondheidsadvies te kunnen geven en om de beste behandeling voor de individuele patiënt te kunnen bepalen.”

Voor het volledige artikel, klik hier.